Bugun...


Ahmet Küçükkerniç

facebook-paylas
BİR GECEDE CAHİL Mİ KALDIK
Tarih: 18-11-2019 11:25:00 Güncelleme: 18-11-2019 11:25:00


AYLARDAN Kasım, hem de Kasım’ın 1’i ve yıllardan 1929’u gösterirken, koyu renk takım elbisesiyle Gülhane Parkı’nda kurulan kara tahtanın başına geçen Adam, eline aldığı tebeşirle kara tahtaya bir takım işaretler çizdikten sonra, bu işaretlerin yeni Türk alfabesinin harfleri olduğunu söyledi. Bundan sonra Türk halkı her alanda bu alfabeyi öğrenecek ve öğretecek, yazı ile olan bütün işlerini yine bu alfabe aracılığıyla hayata geçirecekti. Nitekim eski usul alfabe yarı Farsça ve yarı Arapçadan oluştuğu için noktalama işaretlerinde ve harflerin kelimelerinin başında, ortasında ve sonunda yer alış durumuna göre farklılık göstermesi nedeniyle öğrenilmesi büyük anlamda zorluk çıkarıyordu.

Latin harfleri ile yazmanın ve okumanın kolay kısmı da işte burada ortaya çıkıyordu. Çünkü yeni Türk alfabesindeki harfler, kelimenin neresinde olursa olsun biçimini koruyor ve kafa karışıklığına sebep olmuyordu.

Bunlar işin teknik detayları tabi…

Gelelim şu meşhur “Bir gecede cahil kalındığına” dair palavraya. 

Cumhuriyet ve Atatürk karşıtlarının her konuda göstermiş oldukları cehaletlerini gösterme heveslerinden, Harf Devrimi de nasibini almakta. Nasıl mı?

Buyurun…

İbrahim Müteferrika, 1727 yılında bin bir zorlukla kurduğu matbaada ilk baskıyı ancak 1729 yılında yapabilmiş ve yaptığı ilk basılı kâğıt da bir harita olmuştu. Tabi devrin mollaları ve medrese avenesini de bir telaş almıştı.

Öyle ya, ya İbrahim Müteferrika dini kitap da basmaya kalkarsa halleri ne olacaktı? Çünkü devrin Osmanlısında zar zor bulunan okuma yazma kabiliyetine(!) sahip zevat için bu iş o devirde yapılacak en kaymaklı iş konumundaydı. Haliyle bu zevatın elinden çıkan bir kitabı almak da öyle herkesin harcı değildi. Halkın mesela bu kitaplara ulaşabilmesi için ciddi bir akçeyi elinden çıkarması gerekmekteydi. İşte tam da bu sebeple İbrahim Müteferrika, önlerinde koca bir engel olarak duruyordu. Bütün İslam devletlerinde olduğu gibi Osmanlı’da da dini kafalarına göre şekillendiren bir grup vardı ve bu grubun elindeki en önemli silah fetvaydı. İşte o fetva şakkadanak çıkıverdi.

İbrahim Müteferrika’nın gâvur icadı makinesinde basılan bir Kuran’ı almak ve okumak, gâvura hizmet etmekti ve zinhar bunun önüne geçilmeliydi. Maazallah mümin kardeşlerinin dünyaları gibi ahiretleri de mahvolabilirdi.

Fakat işin aslı bambaşkaydı. Konu tamamen kâtip loncalarını korumaktı. İşte bu yüzden saray tarafından İbrahim Müteferrika’ya kesinlikle dini kitap basmaması yönünde yaptırım dolu uyarılar gitti.

Oysa…

Osmanlı Devleti İngiltere’den 2 milyon matbaa basımı Kuran’ı almıştı. Gerçi sonradan bu Kuranlar Marmara Denizi’ne atılmıştı ama paraları da tıkır tıkır ödenmişti.

Sadece 17. Yüzyılda değil, öncesinde de matbaa bir kâbus olarak tarihteki yerini almıştı. Gayrimüslimlerin kurduğu matbaalar hakkında Fatih Sultan Mehmet’in fermanı açıktı. İstanbul sınırları içerisinde asla matbaa kurulmayacaktı. 2. Beyazıt ile Yavuz Sultan Selim çıtayı daha yukarılara taşıyarak, Osmanlı sınırları içerisinde matbaayı toptan yasaklama yolunu seçtiler.

Cehalet demişken;

Osmanlı’da matbaanın kuruluşu olan 1729’dan, Harf Devrimi’nin gerçekleştirildiği 1929 kadar geçen iki yüz yıllık sürede basılan kitap sayısı ise 3500 civarındaydı. Bu tarihler arasında ise Avrupa on milyona yakın kitap basmıştı.

Harf Devrimi’nden sonra geçen 10 yılda ise Cumhuriyet kadroları 16.000 kitap basmıştı.

Yine Harf Devrimi öncesi okuma yazma oranı %11 civarındaydı diyerek haftaya yazacağım bu yazının devamının ipucunu şimdiden vermiş olayım.





FACEBOOK YORUM
Yorum

YAZARIN DİĞER YAZILARI

HABER ARA
YAZARLAR

Sitemizin yenilenen logosunu nasıl buldunuz?


ÇOK OKUNAN HABERLER
  • BUGÜN
  • BU HAFTA
  • BU AY
PUAN DURUMU
Takım O G M B A Y P AV
Takım O G M B A Y P AV
1 Hatayspor 28 15 5 8 38 23 53 +15
2 BB Erzurumspor 28 13 7 8 30 22 47 +8
3 Bursaspor 28 14 7 7 43 35 46 +8
4 Adana Demirspor 28 12 7 9 55 35 45 +20
5 Akhisarspor 28 12 7 9 36 31 45 +5
6 Fatih Karagümrük 28 11 7 10 40 34 43 +6
7 Altay 28 11 7 10 36 30 43 +6
8 Ümraniyespor 28 11 10 7 39 39 40 0
9 Giresunspor 27 10 9 8 30 33 38 -3
10 Keçiörengücü 28 8 9 11 21 22 35 -1
11 Balıkesirspor 28 8 9 11 30 33 35 -3
12 Menemenspor 28 9 11 8 32 38 35 -6
13 İstanbulspor 27 7 8 12 38 34 33 +4
14 Altınordu 28 7 11 10 32 39 31 -7
15 Boluspor 28 4 11 13 24 36 25 -12
16 Osmanlıspor FK 28 6 13 9 32 42 24 -10
17 Adanaspor 28 3 14 11 26 42 20 -16
18 Eskişehirspor 28 7 16 5 32 46 17 -14
Takım O G M B A Y P AV
1 Samsunspor 28 23 1 4 64 11 73 +53
2 Manisa FK 28 19 3 6 79 31 63 +48
3 Hekimoğlu Trabzon 28 17 7 4 51 34 55 +17
4 Sancaktepe FK 28 16 8 4 51 23 52 +28
5 İnegölspor 28 13 9 6 41 30 45 +11
6 Afjet Afyonspor 28 13 11 4 47 30 43 +17
7 Tarsus İdman Yurdu 28 14 13 1 45 39 43 +6
8 Pendikspor 28 11 10 7 40 39 40 +1
9 Sarıyer 28 11 10 7 34 33 40 +1
10 Zonguldak Kömürspor 28 9 10 9 35 37 36 -2
11 Çorum FK 28 11 14 3 36 42 36 -6
12 Hacettepe Spor 28 11 15 2 37 48 35 -11
13 1922 Konyaspor 28 9 13 6 38 45 33 -7
14 Kırklarelispor 28 8 11 9 25 41 33 -16
15 Başkent Akademi FK 28 9 15 4 37 41 31 -4
16 Amed Sportif 28 7 14 7 28 46 28 -18
17 Gümüşhanespor 28 7 17 4 31 57 25 -26
18 Şanlıurfaspor 28 0 27 1 10 102 14 -92
Takım O G M B A Y P AV
1 Serik Belediyespor 28 16 5 7 49 24 55 +25
2 24Erzincanspor 28 14 4 10 47 22 52 +25
3 68 Aksaray Belediyespor 28 14 6 8 43 27 50 +16
4 1928 Bucaspor 28 14 7 7 47 34 49 +13
5 Artvin Hopaspor 28 12 5 11 38 21 47 +17
6 Düzcespor 28 12 6 10 32 18 46 +14
7 Karaköprü Belediyespor 28 10 6 12 25 22 42 +3
8 Çatalcaspor 28 9 5 14 39 28 41 +11
9 Silivrispor 28 8 6 14 37 31 38 +6
10 Sultanbeyli Bld. 28 9 8 11 33 27 38 +6
11 Kızılcabölükspor 28 8 8 12 39 37 36 +2
12 Yomraspor 28 9 10 9 28 30 36 -2
13 52 Orduspor FK 28 7 7 14 21 20 35 +1
14 Çankaya FK 28 9 12 7 33 37 34 -4
15 Şile Yıldızspor 28 6 11 11 23 30 29 -7
16 Erzin Spor Kulübü 28 6 12 10 27 34 28 -7
17 Tokatspor 28 1 23 4 16 66 7 -50
18 Manisaspor 28 1 24 3 16 85 0 -69
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 17/03/2020 Göztepe 2 - 0 Çaykur Rizespor
 16/03/2020 Antalyaspor 1 - 0 Sivasspor
 15/03/2020 Galatasaray 0 - 0 Beşiktaş
 15/03/2020 Trabzonspor 1 - 1 Başakşehir FK
 15/03/2020 Kayserispor 2 - 1 Yeni Malatyaspor
 14/03/2020 Konyaspor 1 - 0 Fenerbahçe
 14/03/2020 Alanyaspor 1 - 0 Gaziantep FK
 14/03/2020 Denizlispor 1 - 0 Gençlerbirliği
 13/03/2020 MKE Ankaragücü 2 - 1 Çaykur Rizespor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 16/03/2020 Eskişehirspor 1 - 4 Adana Demirspor
 16/03/2020 Altınordu 1 - 1 Balıkesirspor
 15/03/2020 Osmanlıspor FK 1 - 1 Giresunspor
 15/03/2020 Akhisarspor 0 - 0 BB Erzurumspor
 15/03/2020 Adanaspor 1 - 1 Keçiörengücü
 15/03/2020 Menemenspor 2 - 2 İstanbulspor
 15/03/2020 Hatayspor 2 - 0 Ümraniyespor
 14/03/2020 Bursaspor 1 - 1 Boluspor
 14/03/2020 Fatih Karagümrük 2 - 2 Altay
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 25/04/2020 Kastamonuspor 3 - 0 Elazığspor
 19/04/2020 Elazığspor 0 - 3 Eyüpspor
 12/04/2020 Van Spor 3 - 0 Elazığspor
 05/04/2020 Elazığspor 0 - 3 Etimesgut Belediyespor
 29/03/2020 Sivas Belediyespor 3 - 0 Elazığspor
 22/03/2020 Elazığspor 0 - 3 Ankara Demirspor
 18/03/2020 Van Spor 2 - 1 Ergene Velimeşe
 15/03/2020 Bodrumspor 0 - 1 Bandırmaspor
 15/03/2020 Kardemir Karabükspor 0 - 1 Niğde Anadolu FK
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 18/03/2020 Artvin Hopaspor 0 - 1 Sultanbeyli Bld.
 18/03/2020 Yomraspor 1 - 0 Serik Belediyespor
 15/03/2020 Kızılcabölükspor 1 - 0 Erzin Spor
 15/03/2020 Manisaspor 0 - 4 68 Aksaray Belediyespor
 15/03/2020 Serik Belediyespor 0 - 0 Düzcespor
 15/03/2020 Sultanbeyli Bld. 2 - 2 Silivrispor
 15/03/2020 Çatalcaspor 1 - 1 24Erzincanspor
 15/03/2020 Tokatspor 1 - 2 1928 Bucaspor
 15/03/2020 Artvin Hopaspor 2 - 1 Çankaya FK
HAVA DURUMU
resmi ilanlar
NAMAZ VAKİTLERİ
GÜNLÜK BURÇ
nöbetçi eczaneler
Bizi Takip Edin :
Facebook Twitter Google Youtube RSS
SON YORUMLANANLAR
YUKARI